Wat gebeurt er wanneer je als arts zelf patiënt wordt?


  • Heb je als arts voldoende aandacht voor de mens achter de patiënt?
  • Durf je tegen jouw patiënt te zeggen dat je het niet weet en verder gaat zoeken?
  • Ben je je bewust van je eigen vooroordelen en waar die vandaan komen?
  • Sta je zelf wel eens stil bij je eigen levenseinde?

Voormalig huisarts Jolien Plantinga reflecteert op deze vragen in Komt een dokter bij de dokter. Ze vertelt over haar ziekte die maakt dat ze haar vak nooit meer zal kunnen uitoefenen. 

Door haar grillige en slecht begrepen klachten gaat ze de dokter die ze is geweest met andere ogen bekijken. Ze stelt zichzelf wezenlijke vragen over wat ze in haar professionele leven heeft bijgedragen. Heeft ze de mens aan de andere kant van het bureau wel goed genoeg gezien, gehoord, geholpen? 

In rauwe, rake bewoordingen schetst ze de realiteit van (over)leven met een haperend lijf en falend hoofd. Van de kwetsbaarheid die dat oplevert in het contact met familie, vrienden, artsen en (thuis)zorgverleners. Noodgedwongen stelt ze zichzelf ook de ultieme vraag: wanneer is het leven nog voldoende de moeite waard om te leven?

Jolien verenigt het perspectief van dokter en patiënt in één persoon. Op indringende wijze laat ze ons door haar ogen kijken als dokter naar de patiënt en als patiënt naar de dokter.

Royalty’s 100% naar Lyme-onderzoek en voorlichting

Uit het boek

“Dit ziek zijn houdt me een spiegel voor. Wie was ik als dokter? Zei ik vaak genoeg: ‘Ik weet het niet?’ Durfde ik voldoende te twijfelen aan de medische wetenschap? Zocht ik voldoende buiten de gebaande paden? Luisterde ik zonder oordeel naar de belevingswereld van de ander? In elk geval niet altijd.

Tijdens de reis door mijn geheugen op zoek naar de dokter die ik was, moet ik terugdenken aan een patiënte die ik bezocht nadat ze de diagnose Lyme had gekregen. Ze lag op de bank met een arm over haar ogen om ze af te schermen van het licht. De gordijnen waren halfgesloten. Ik herinner me dat ik iets heb gezegd als: ‘Ik schrik ervan hoe heftig dit voor jou is.’ Of: ‘Ik schrik ervan hoe heftig jij hierop reageert.’ Ik hoop de eerste zin te hebben uitgesproken, maar ben bang dat het de tweede was. En hoe was mijn toon? Was die mild? Of oordeelde ik over haar? Probeerde ik de voor mijzelf veilige overtuiging vast te houden dat Lyme wel meevalt? Hoe ik ook broed, het antwoord weet ik niet.”

RIVM over Lyme

“23% van neurologische Lyme wordt gemist door Laboratoriumonderzoek.” Download het artikel van het RIVM

Aanbevelingen

“Wat een aangrijpend , prachtig geschreven boek! Jolien beschrijft hoe ze haar ziekte ervaart, rauw en eerlijk. Het prikkelt me, zet me aan het denken over hoe ik dokter.”

– Karin Hoedemaker, huisarts in Whije

Eigenlijk had ik me voorgenomen om dit boek rustig aan te lezen, hapje voor hapje. Maar het verhaal van Jolien nam me mee, maakte dat ik steeds verder wilde lezen. Met haar mee levend tijdens de diepe dalen, mee hopend op verbetering, op uitzicht, en misschien nog wel het meest op erkenning. Ze laat onverbloemd zien hoe taai en eenzaam het kan zijn in de zorg, als je lijdt aan een ziekte die niet goed begrepen wordt. Dat een arts tegen je durft te zeggen: ‘Ik weet weinig van Lyme, maar Lyme kan het niet zijn.’
Ik heb grote bewondering voor Jolien haar draagkracht, voor de wijze waarop ze haar lijf en haar hoofd opgevangen heeft, hoe ze daar ontzettend raak over kan vertellen, en hoe ze feilloos blootlegt waar het aan schort in de zorg. Wat mij betreft hoort dit boek op de lijst onmisbare boeken voor dokters en andere zorgwerkers.
Opdat we blijven kijken, blijven luisteren, en blijven bevragen.

– Marije Weidema, aios interne geneeskunde, langdurig herstellende van hersenschudding.

“Met ‘Komt een dokter bij de dokter’ heeft Jolien Plantinga een zeer persoonlijk en krachtig boek geschreven, over de spanning die bestaat tussen systemen, wetenschappelijke inzichten en overtuigingen aan de ene kant en de menselijke maat, oprechte aandacht en ruimte voor het niet-weten aan de andere kant. En in het bijzonder: het tekort aan dit laatste in de medische sector en de heftige gevolgen daarvan voor de patiënt.

Het is te hopen dat dit boek aan het denken zet en ontregelt, zodat de medische zorg (in ons land) niet vastloopt in uitroeptekens, maar liefdevol vorm krijgt met (soms) wat meer vraagtekens en ruimte voor minderheidsperspectieven.”

— Frank Weijers, Deep Democracy instructor, proceskundige, auteur.


Echt indrukwekkend. Altijd als ik verhalen van ervaringsdeskundigen lees, is het bijzonder als ze zelf ook in de zorg werkzaam zijn. Je begrijpt het pas echt als je het zelf diepgaand hebt ervaren. Dat maakt het ook zo moeilijk om de boodschap over te brengen aan mensen die het niet zelf ervaren hebben en dat kan heel frustrerend zijn! Met het schrijven van het boek doet Jolien een moedige poging!

Ik hoop dat het door veel medici gelezen wordt. In al zijn rauwheid en openhartigheid een bijzonder boek van een zeer veerkrachtig mens ondanks alle kwetsbaarheden waar ze mee moet dealen. Ik hoop dat het open einde in het boek uiteindelijk een happy end gaat worden.”

— Erik Gerritsen, Secretaris-Generaal bij het ministerie van VWS 2015-2021

“Ik heb het boek dus in 1 dag uitgelezen.. en er wakker van gelegen.. wat een verhaal! En hoe blijf/word ik dan die dokter die ik wil zijn? Het maakt een boel bij me los!”

— Berber Oldenbeuving, specialist ouderengeneeskunde

“Er zijn van die boeken

Die Lees je in 1 ruk uit

Dit is (voor mij)

Niet zo’n boek

Af en toe wegleggen

Intens – soms bijna 2 Much

Confrontatie – Herkenning

Als dokter – Mens

Ik pak t weer – Lees verder

2B continued – net als t Leven”

— Edward Knol, huisarts-praktijkhouder Zwolle

“Komt een dokter bij de dokter is een indrukwekkend boek. Niet alleen omdat het op niet mis te verstane wijze aandacht vraagt voor het feit dat chronische Lyme wel degelijk bestaat, en wat de verwoestende gevolgen ervan zijn. Maar ook – en vooral – omdat het onsentimenteel is, ongefilterd rauw zelfs.”

— Frank van Wijck, Medisch journalist & hoofdredacteur De Eerstelijns

“Een indrukwekkend verhaal om te lezen, wat een impact heeft zo’n Lyme-besmetting zeg! Jolien beschrijft heel invoelbaar hoe ze de wanhoop heeft ervaren, het niet gehoord voelen door medisch specialisten die niet gewoon toegeven dat ze het ook niet goed weten. De eenzaamheid daarin is voelbaar en schrijnend. Ik hoop dat het door veel mensen gelezen gaat worden.”

— Jildou van Duijvendijk, huisarts-praktijkhouder Arnhem

Confronterend én ontwapenend. Jolien neemt de lezer op ongecensureerde wijze mee in haar door Lyme verwarde hoofd en leven. Als steeds beter geïnformeerde patiënt stelt ze de huisarts die ze zelf is geweest de nodige rake vragen. Dat levert kleurrijke anekdotes en boeiende reflecties op, die van waarde zijn voor de hele medische wereld.”

— Angèle van de Ven, (team)coach voor medici en auteur van HEEL de dokter – leven en werken met zin.

“Zonder de ander, maar vooral ook zichzelf te sparen word je als lezer meegenomen in de oprechte, wijze en regelmatig pijnlijk wanhopige gedachten van de schrijfster. Met het beschrijven van haar ervaring als patiënt, houdt zij zowel zichzelf als arts als haar collega-artsen een spiegel voor.”

— Wendy Dienske, projectleider bij het Educatiepunt

Uit het boek

Ik ga naar mijn werk en neem mee
Mijn identiteitsbewijs: Een dokterstas
je weet wel, zo’n bruine leren
De hoeken gesleten
Een schuifslot erop
Boven in
Een stethoscoop
Reflexhamer
Bloeddrukmeter
Eronder verstopt
Mijn twijfels en onzekerheden

Ik ga naar mijn werk en neem mee
Al mijn zintuigen
Om te luisteren
tussen de regels door
Onbewust
Van onbewuste vooroordelen,
aannames
Het grote vertrouwen
in wat ik heb geleerd

Ik ga naar mijn werk en neem mee:
Mijn verleden
Mijn heden
En mijn dromen voor de toekomst

Ik ga naar mijn werk en neem mee
Mezelf
Als dokter
Als mens

Voor reviewers

Bekijk de perskit en verloot een gratis boek onder uw lezers.